Najstariji tragovi sahranjivanja kod Niša: otkriveni starčevački grobovi stari oko 8.000 godina

495

Na trasi izgradnje železničke obilaznice oko Niša, arheolozi su došli do izuzetno značajnog otkrića koje dodatno potvrđuje bogatu i dugu istoriju ovog područja. Na arheološkom lokalitetu Novosel, u ataru sela Malča, pronađeni su grobovi koji pripadaju starčevačkoj kulturi, staroj oko 8.000 godina.

Zaštitna arheološka istraživanja sprovodi Zavod za zaštitu spomenika kulture Niš, a kako ističe arheolog mr Aleksandar Aleksić, reč je o nalazima od izuzetnog značaja.

„Tokom zaštitnih arheoloških iskopavanja na lokalitetu Novosel otkriven je deo naselja i grobovi koji pripadaju starčevačkoj kulturi, čija se starost preliminarno procenjuje na oko 8.000 godina. Do sada su evidentirane grobne celine sa skeletnim ostacima tri individue, koje će biti predmet daljih laboratorijskih analiza, uključujući C-14, antropološke i DNK analize“, naveo je Aleksić na sajtu Zavoda.https://www.zzsknis.rs/zai-starcevacki-grobovi.php

Starčevačka kultura predstavlja jednu od najstarijih neolitskih kultura na prostoru centralnog Balkana i donje Panonije, koja je prethodila vinčanskoj kulturi. Karakteristična je po naseljima sa ukopanim i poluukopanim objektima, ali i specifičnom načinu sahranjivanja.

„Specifičnost ovog načina sahranjivanja jeste inhumacija, odnosno skeletno sahranjivanje u zgrčenom položaju na боку, u takozvanom fetalnom položaju. Takođe, preminuli su često sahranjivani unutar naselja, pa čak i u okviru stambenih objekata, što je potvrđeno i na ovom lokalitetu“, objašnjava Aleksić.

Ovo otkriće ima poseban značaj jer su starčevački grobovi na ovom lokalitetu najjužniji do sada poznati, ali i najstariji materijalni dokazi sahranjivanja na prostoru Niša.

„Arheološki lokalitet Novosel je višeslojan i pokazuje kontinuitet života kroz različite epohe – od srednjeg neolita, preko eneolita, pa sve do antičkog perioda. U širem kontekstu, prostor Niša i njegove okoline potvrđuje kontinuitet života u poslednjih najmanje 8.000 godina“, dodaje Aleksić.

Zaštitna iskopavanja na Novoselu obuhvataju površinu od oko 15.000 kvadratnih metara, u dužini od približno 500 metara duž trase buduće obilaznice. Radovi traju od oktobra 2025. godine i odvijaju se gotovo bez prekida, uprkos otežanim vremenskim i terenskim uslovima.

„Ova istraživanja sprovode se u okviru realizacije projekta izgradnje železničke obilaznice, uz punu podršku svih učesnika – od investitora i izvođača radova do Grada Niša. Istovremeno, ona predstavljaju i uvod u obeležavanje 60 godina od osnivanja Zavoda za zaštitu spomenika kulture Niš“, zaključio je Aleksić.

Najnovija otkrića, zajedno sa ranijim nalazima na Orničju i Novoselu, svrstavaju ova istraživanja među najznačajnija arheološka iskopavanja u Nišu u poslednjim godinama.