Violeta Milićević Godina 1971. ostala je upamćena kao jedna od najzanimljivijih u istoriji Filmskih susreta u Nišu, ne samo zbog filmskih premijera i događaja u okviru festivala, već i zbog dolaska jednog od najpoznatijih glumačkih parova tog vremena – Ričarda Bartona i Elizabet Tejlor. Ovaj događaj izazvao je pravu senzaciju u Nišu i širom Jugoslavije, jer su oba glumca stigla praktično direktno sa snimanja filma Sutjeska.
„1971. godina u Nišu je veoma interesantna kada se radi o Filmskim susretima. Svi znamo samo povodom dolaska Ričarda Bartona i Elizabet Tejlor, koji su došli u Niš, malte ne sa snimanja filma Sutjeske. Leteli su sa aerodroma Čilipi kod Dubrovnika do Niša i to je bila velika senzacija. Dva svetska glumca, najpoznatiji glumački par, došla su u Niš i čak govorila na Filmskim susretima 1971. godine“, objašnjava istoričar Igor Rakić.
Foto: Narodne novine
Tračevi i „afere“ oko troškova posete
Kako navodi Rakić, već je u Niškoj čaršiji počela da se širi priča da je poseta Bartona i Tejlor bila izuzetno skupa, čak 100 miliona tadašnjih dinara, što bi po današnjem kursu i inflaciji bilo oko 500.000 dolara za samo dva dana. Ipak, organizatori, odnosno turistička služba Srbije i hotel Ambasador, naknadno su objavili realnu cifru: 6,3 miliona dinara, što bi danas bilo oko 32–35.000 dolara.
„Ipak ta afera je, kako su oni hteli da kažu, da glumci sa Zapada žive u glamuru, zapravo glamur ih prati, a zapravo je bilo prilično skromno čak i za naše prilike tada“, dodaje Rakić.
Program i publicitet
Barton i Tejlor su tokom boravka u Nišu posetili Duvansku industriju, gde su dobili cigarete, što je služilo i kao svojevrsna promocija lokalne industrije. Učestvovali su na koktelima, držali govore na Filmskim susretima i bili okruženi brojnim novinarima, što je dodatno pojačalo senzacionalizam njihove posete.
Zanimljivo je i da se, kako Rakić navodi, Barton u jednom trenutku u govoru pohvalio Jugoslavijom i predsednikom Titom, što ga je, prema sopstvenim memoarima, na trenutak zabrinulo zbog moguće komplikacije sa američkom vizom.
„Pošto je rekao da voli zemlju Jugoslaviju i predsednika Tita, uplašio se za gubljenje američke vize, jer je, kako je zapisao u memoarima, pohvalio jednu komunističku zemlju i njenog lidera.“
Istorijski značaj posete
Dolazak glumaca poput Bartona i Tejlor u Niš pokazuje globalnu vidljivost Filmskih susreta u Jugoslaviji i važnost kulturne diplomatije tog perioda. Iako je njihov boravak bio relativno kratak, izazvao je snažan odjek u javnosti, što uključuje tračeve, nagađanja o luksuzu i finansijskim troškovima, ali i stvarnu pažnju medija i građana.
Ovaj događaj danas se pamti kao jedan od najpoznatijih trenutaka Filmskih susreta u Nišu, kada je mali jugoslovenski grad na nekoliko dana postao centar svetske filmske pažnje.
Ovaj tekst deo je projekta „60 godina Filmskih susreta u Nišu: Digitalna hronika jubileja“ koji je sufinansiran sredstvima Grada Niša na Konkursu za sufinansiranje projekata proizvodnje medijskih sadržaja u 2025. godini. Stavovi izneti u podržanom medijskom projektu nužno ne izražavaju stavove organa koji je dodelio sredstva.
